شیشه جمع شونده و شیشه ریلی تاشو چیست؟
مهندسی حرکتی در سیستمهای مدرن بازشو بر پایه هماهنگی دقیق میان پروفیلهای هدایتکننده و مجموعههای غلطکی چرخشی بنا شده است. در سیستم شیشه ریلی تاشو، بار و وزن کلی شیشهها متناسب با نوع طراحی سازه، یا به ریل باربر فوقانی (نصبشده بر سقف یا تیرک شاسی) منتقل میشود یا بر روی ریل باربر تحتانی توزیع میگردد. در هر لنگه، دو جفت چرخ بلبرینگی بسیار دقیق تعبیه میشود تا حرکت شیشه ریلی تاشو بر روی فلز بدون اصطکاک و کاملاً بیصدا صورت پذیرد. مکانیزم حرکت در انواع شیشه ریلی تاشو بهگونهای طراحی شده که حداکثر ایمنی را فراهم کند.
روند باز و بسته شدن لنگهها طبق مراحل زیر و به شکلی زنجیرهای انجام میگیرد:
- بازگشایی لنگه اول به عنوان درب: اولین پنل شیشهای فاقد حرکت کشویی طولی است و به عنوان یک درب استاندارد با دستگیره یا قفل چفتی باز میشود و روی دیوار عمودی با زاویه ۹۰ درجه مینشیند.
- هدایت پنلهای میانی روی ریل: پنل دوم در امتداد شیار سراسری ریل حرکت کرده و تا انتهای مسیر (محل قرارگیری پنل اول) سر میخورد.
- خروج چرخ از خروجی اختصاصی ریل: در انتهای ریل، شیاری موسوم به شیار تخلیه چرخ تعبیه شده است. چرخ نخست پنل دوم از این شیار خارج شده و با ایجاد یک محور دورانی، پنل دوم نیز ۹۰ درجه میچرخد و به موازات پنل اول قرار میگیرد.
- دستهبندی آکاردئونی لنگهها: این عمل برای لنگههای سوم، چهارم و بعدی تکرار میشود تا تمام شیشهها مانند پرههای یک بادبزن یا ورقهای کتاب در انتهای کار روی هم فشرده شوند. در این حالت بیش از ۹۰ تا ۹۵ درصد کل دهانه ورودی باز میشود.
قفل شدن در حالت باز: با تعبیه یک بست یا گیره قفلکننده نگهدارنده بر روی دیوار، لنگههای جمعشده در برابر وزش بادهای ناگهانی مهار میشوند تا با یکدیگر برخورد نکنند.
انواع شیشه جمع شونده
قابلیت انعطافپذیری فوقالعاده پنلهای شیشه تاشو سبب شده است تا شیشه متحرک بتوان در فضاهای مسکونی، تجاری، ویلایی و درمانی در ابعاد گوناگون بهره گرفت. نصب شیشه تاشو زیبایی محیط را دوچندان میکند:
1. شیشه متحرک بالکن و تراس
در زندگی آپارتمانی امروزی، بالکنها به عنوان یکی از ارزشمندترین متراژهای هر واحد مسکونی شناخته میشوند؛ اما متاسفانه به دلیل گردوغبار، دوده، سرما و سر و صدا، در بیشتر مواقع سال به انباریهای کماستفاده تبدیل میشوند. اجرای شیشه بالکنی تاشو و بهرهگیری از مدلهای مدرن شیشه تاشو، این محیط را به بخشی کاربردی از سالن پذیرایی، فضای نشیمن یا یک گلخانه دنج چهارفصل تبدیل مینماید. با استفاده از شیشه متحرک تراس، در روزهای سرد بستن پنلها از نفوذ سوز سرما جلوگیری میکند و مانع از ورود فضولات پرندگان و شاخوبرگ درختان به داخل میشود. در تابستان نیز باز کردن کامل شیشهها تبادل هوای تازه را امکانپذیر میسازد.برای فضاهایی که حرکت کشویی پنلها به جای جمع شدن آکاردئونی ترجیح داده میشود، بررسی شیشه اسلایدینگ نیز به انتخاب مناسبتر کمک میکند.
2. پارتیشن شیشهای جمع شونده
در فضاهای کاری مدرن و اتاقهای کنفرانس سازمانها، انعطافپذیری در مرزبندی سالنها نقشی تعیینکننده در بهرهوری ایفا میکند. استفاده از پارتیشن شیشه ای جمع شونده به مدیران این امکان را میدهد تا در صورت نیاز به برگزاری همایشها، سمینارها و جلسات گروهی، با جمع کردن پنلها فضای بین دو اتاق را ادغام کنند. برعکس، در ساعات عادی اداری با بستن پنلها، اتاقهای جلسات مستقل، تفکیکشده و با آکوستیک صوتی بالا ایجاد میشود که تمرکز پرسنل را تضمین میکند.
3. دیوار شیشهای جمع شونده در رستوران و کافه
در صنعت کافهرستوران، داشتن فضای روباز یک مزیت رقابتی فوقالعاده در جذب مشتری است. بهرهگیری از دیوار شیشه ای جمع شونده در نمای بیرونی رستوران، همجواری با پیادهرو یا محوطه باغ را بدون کور کردن دید بصری برای مشتریان داخل سالن رقم میزند. در شرایط نامساعد جوی نظیر بارندگی شدید، تگرگ، باد یا گردوغبار، در عرض یک دقیقه کل ورودی سالن بسته شده و آرامش و گرمای فضای پذیرایی بدون نگرانی حفظ میگردد.در کنار مدلهای تاشو، شیشه متحرک گیوتینی نیز با حرکت عمودی پنلها برای پوشش بازشوهای رستوران و کافه قابل بررسی است.
4. سقف شیشهای جمع شونده
یکی از مجللترین، کاربردیترین و خاصترین المانهای معماری برای استخرها، آلاچیقها، پاسیوها، گلخانهها و کافههای روفگاردن، اجرای سقف شیشه ای جمع شونده است. در این سازه، شیشهها درون فریمهای متحرک موتوردار جای میگیرند و به کمک ریموتکنترل الکترونیکی باز و بسته میشوند. با استفاده از این سیستم، استخرهای روباز در روزهای برفی به استخر سرپوشیده گرم و تمیز تبدیل میشوند و در روزهای گرم تابستان با باز کردن سقف، امکان استفاده از آفتاب طبیعی و تهویه عالی میسر خواهد بود. برای محصورسازی بخشهای پیرامونی فضای بام نیز میتوان گزینههای شیشه متحرک روف گاردن را متناسب با طرح پروژه بررسی کرد.
مزایای استفاده شیشه متحرک جمع شونده
استفاده از شیشههای فرآوریشده استاندارد در سیستم شیشه متحرک علاوه بر ایجاد زیبایی، امنیت و دوام سیستم را در بالاترین سطح ممکن تضمین میکند. همچنین بکارگیری ساختار شیشه ریلی تاشو سهولت در استفاده را به همراه دارد:
امنیت جانی و تابآوری مکانیکی بالا
در سیستمهای متحرک استاندارد، به هیچ وجه از شیشههای خام ساختمانی استفاده نمیشود؛ بلکه صرفاً شیشه سکوریت جمع شونده با ضخامتهای ۸ یا ۱۰ میلیمتر به کار میرود. این ورقها طی عملیات حرارتی در کورههای کانوکشن با دمای بیش از ۷۰۰ درجه سانتیگراد داغ شده و بلافاصله با هوای فشرده سرد میشوند. این فرآیند تنش فشاری سطحی ایجاد میکند و مقاومت فیزیکی شیشه را تا ۵ برابر در برابر ضربه جسم سخت، برخورد توپ یا تکیه دادن افراد افزایش میدهد. در شرایط نادری که ضربهای فراطبیعی به شیشه وارد شود، به ذرات ریز غیراحشایی و بیخطر تبدیل میگردد که لبه برنده ندارند.
صرفهجویی انرژی و عایقبندی اقلیمی
استفاده از ریلهای مجهز به واشرهای هوابندی EPDM و تعبیه پرزگیرهای متراکم در لبههای اتصال، بالکن را به یک فضای حائل (بافر حرارتی) تبدیل میکند. این لایه میانی مانع از اتلاف حرارت ناشی از گرمایش پکیج در زمستان شده و در تابستان بار خنککننده کولرهای گازی را تا ۲۰ الی ۳۰ درصد کاهش میدهد.
کنترل شدید آلودگیهای صوتی
در شهرهای شلوغ و پرترافیک، آلودگی صوتی ناشی از بوق، موتورها و خودروها آرامش ساکنان را برهم میزند. درزگیری یکنواخت و استفاده از شیشههای سکوریت ضخیم صداهای بم و ناهنجار خیابان را تا میزان قابلتوجهی (بیش از ۵۰ درصد) فیلتر میکند.
شستوشوی بدون خطر و بیدردسر در ارتفاعات
در آپارتمانها و برجهای چندطبقه، تمیز کردن سطح بیرونی پنجرههای ثابت همواره کاری خطرناک و پرریسک به شمار میرود. به دلیل باز شدن زاویهای و چرخش عمودی تمام پنلها به سمت داخل بالکن در سیستمهای شیشه متحرک و مکانیزمهای شیشه ریلی تاشو، نظافت دو طرف شیشهها تنها با یک دستمال نمدار و بدون نیاز به خم شدن به سمت بیرون یا استفاده از بالابر و داربست انجام میشود.
معایب شیشه جمع شونده بالکن
استفاده از شیشه متحرک بالکن در کنار تمام مزایای کاربردی، چالشها و معایبی نیز دارد که بهتر است پیش از تصمیمگیری نهایی مورد توجه قرار گیرند:
عایقبندی حرارتی کمتر نسبت به پنجرههای دوجداره
این سازهها از شیشههای تکجداره سکوریت (معمولاً ۸ یا ۱۰ میلیمتری) به همراه درزگیرهای مویی و پلیکربنات ساخته میشوند. بنابراین، اگرچه مانع وزش باد، ورود گردوغبار و باران میشوند، اما از نظر ایزولاسیون کامل حرارتی عملکردی همسطح با پنجرههای دوجداره UPVC ترمالبریک ندارند. در مناطق بسیار سردسیر، بالکن شیشهای نمیتواند به طور کامل جایگزین یک دیوار گرم داخلی شود.
نیاز مداوم به نظافت و لکهپذیری
ماهیت شفاف شیشه باعث میشود گردوغبار، لکههای باران و اثر انگشت روی آن به سرعت نمایان شوند. اگرچه طراحی تاشو دسترسی به دو طرف شیشه را بسیار آسان کرده است، اما حفظ درخشندگی و شفافیت آن نیازمند دستمالکشی و نظافت منظمتر نسبت به دیوارهای سنتی است.
حساسیت بالا به تراز و نصب غیراصولی
عملکرد روان چرخها و بلبرینگها بر روی ریل به تراز بودن میلیمتری سقف و کف بستگی دارد. در صورتی که مرحله اندازهگیری یا شاسیکشی با خطا انجام شود، پنلها پس از مدتی دچار سایش، لقی، سفتی در حرکت یا گیرکردن روی ریل میشوند.
آسیبپذیری قطعات مصرفی در مدلهای بیکیفیت
درزگیرهای پلاستیکی شفاف در صورت عدم استفاده از مواد ضد اشعه فرابنفش (Anti-UV)، پس از چند سال قرارگیری زیر آفتاب مستقیم زرد و شکننده میشوند و نیاز به تعویض پیدا میکنند. همچنین استفاده از یراقآلات غیراستاندارد میتواند منجر به فرسایش زودهنگام چرخها گردد.
هزینه اولیه بالاتر نسبت به روشهای سنتی
به دلیل بهکارگیری یراقآلات مکانیکی خاص، پروفیلهای آلومینیومی تقویتشده و شیشههای ضخیم سکوریت، قیمت اولیه اجرای این سیستم نسبت به نردهها یا پنجرههای آهنی و آلومینیومی ساده گرانتر تمام میشود.
اجزای کاربردی شیشه جمع شونده
عملکرد صحیح و دوام طولانیمدت یک سیستم شیشه جمع شونده به صورت مستقیم بازتابی از کیفیت مواد اولیه به کار رفته در هر یک از بخشهای آن است. در مدلهای مختلف شیشه جمع شونده، قطعات زیر نقش کلیدی دارند:
- پروفیلهای آلومینیومی (ریلها و قیدها): ریلهای نگهدارنده بالا و پایین و سرپوشهای مهارکننده شیشه حتماً باید از شمش و بیلت خالص آلومینیوم استاندارد آلیاژ ۶۰۶۳ ساخته شوند. استفاده از شمش درجهیک تضمین میکند که ریلها با گذشت زمان، تحت وزن سنگین شیشهها شکم ندهند یا دفرمه نشوند. پوششدهی سطح پروفیلها از طریق پاشش الکترواستاتیک پودری کورهای یا فرآیند آنودایزینگ سخت صورت میگیرد تا در تماس با آفتاب مستقیم، سرما، بارانهای اسیدی و رطوبت، پوسته نکرده و رنگ خود را از دست ندهد.
- مجموعه بلبرینگها و قرقرهها: چرخها ستون فقرات این سیستمها هستند. بلبرینگهای درونی باید از فولاد ضدزنگ (استنلس استیل) آببندیشده ساخته شوند تا با شستوشو دچار زنگزدگی، قفلشدگی و سفتی نشوند. روکش خارجی چرخها از جنس پلیآمید تزریقی مرغوب است که مقاومت بالایی در برابر فشار داشته و فرسایش پیدا نمیکند.
- درزگیرها و نوارهای عایقبندی: فاصله باریک میان هر دو پنل شیشهای باید به درستی عایق شود. برای این منظور از درزگیرهای شفاف پلیکربنات استفاده میشود که به لبه شیشهها متصل میگردند. در مدلهای پیشرفتهتر، از درزگیرهای باریک آلومینیومی مجهز به نوارهای مویی استفاده میشود؛ زیرا متریال آلومینیوم بر خلاف پلاستیک، در برابر نور مستقیم آفتاب مادامالعمر است و هیچگاه زرد یا خشک نمیشود.
- قفلها و اتصالات ایمنی: سیستم قفل کودک در بخش بالایی و پایینی پنل آغازین نصب میشود. این چفتهای فلزی از جنس زاماک یا استیل هستند و باز شدن اتفاقی شیشهها در اثر باد شدید یا بازیگوشی کودکان را به طور کامل ناممکن میسازند.
قیمت شیشه جمع شونده و عوامل موثر بر آن
در برآورد مالی پروژههای شیشه جمع شونده و اجرای انواع شیشه تاشو، قیمت تمامشده تابعی از مترمربع پوشش به همراه پیچیدگیهای ساخت و متریال انتخابی است. همچنین انتخاب سیستم شیشه ریلی تاشو در برآورد نهایی موثر است. عوامل بنیادین موثر بر هزینه شامل موارد زیر هستند:
- متراژ کل دهانه (عرض در ارتفاع): هزینه بر اساس مساحت شیشهخور سنجیده میشود. البته باید توجه داشت در فضاهای بسیار کوچک، به دلیل ثابت بودن هزینههای مربوط به پروفیلهای اصلی، یراقآلات قفل و اتصالات انتهایی، قیمت به ازای هر مترمربع کمی بیشتر از پروژههای بزرگ محاسبه میشود.
- رنگ، بافت و ضخامت شیشه: شیشههای شفاف سوپرکلیر به عنوان گزینه استاندارد قیمت پایهای دارند. در صورت نیاز به حفظ محرمیت یا کنترل نور خورشید، کارفرما میتواند از شیشههای دودی، برنزی، آبی اقیانوسی، شیشههای ماتشونده اسیدکاری (ساتینا) یا طرحهای سندبلاست سفارشی استفاده کند که باعث افزایش بهای پروژه میگردد. همچنین شیشههای ۱۰ میلیمتر به دلیل وزن و ضخامت، هزینه بالاتری نسبت به شیشههای ۸ میلیمتر دارند.
- هندسه و زوایای جانپناه: سادهترین و ارزانترین شیوه نصب مربوط به بالکنهای خطی و صاف (مستقیم بین دو دیوار) است. در صورتی که بالکن دارای شکست، انحنا، زوایای فارسیبر (الشکل یا یوشکل) یا ستونهای برجسته باشد، نیاز به پروفیلهای تبدیلی زاویهدار، برشهای فارسیبر و ریلگذاری پیچیدهتری وجود دارد که دستمزد و زمان اجرای کار را افزایش میدهد.
- نوع و برند یراقآلات وارداتی و داخلی: یراقآلات با اصالت ترکیهای یا اروپایی مرغوب به دلیل بهرهمندی از استانداردهای سختگیرانه کیفیت، در مقایسه با ملزومات بیکیفیت بازار، تاثیر چشمگیری بر ماندگاری بدون نقص و افزایش بهای پایانی فاکتور خواهند داشت.
- نیاز به شاسیکشی و قوطیکشی فلزی: اگر سقف بالکن از مصالح سست نظیر رابیتس، کناف یا سفالهای نامقاوم باشد، نمیتوان بار سنگین شیشهها را مستقیماً به آن آویزان کرد. در چنین شرایطی، اجرای یک کلاف فلزی مستحکم (قوطیهای صنعتی تراز) قبل از نصب ریل اجباری است که هزینه آهنآلات و آهنگری به پروژه اضافه میگردد.
- موقعیت جغرافیایی و شرایط ترانزیت: اجرای سیستمهای تخصصی شیشه در کلانشهرها نظیر تهران، کرج، اصفهان، شیراز و شهرهای پرباران شمال کشور، نیازمند رعایت الزامات آبوهوایی بومی و شیوههای انتقال دقیق شیشههای فوقسنگین در راهپلهها یا طبقات برجها است.
استانداردهای نصب و اجرای شیشه جمع شونده
موفقیت عملکردی یک سیستم شیشه جمع شونده در گرو نصب میلیمتری و رعایت اصول تراز است. حتی باکیفیتترین متریال در ساخت شیشه جمع شونده در صورت نصب غیراصولی، کارایی لازم را ارائه نخواهد داد. مراحل اجرای مهندسی شامل گامهای زیر است:
برداشت لیزری و بررسی شیبها: نصاب متخصص با دوربین و مترهای لیزری تمام نقاط ارتفاعی و عرضی را از چند نقطه متفاوت ثبت میکند. اختلاف تراز سقف و کف حتی در حد ۵ میلیمتر در فرآیند تولید شیشهها لحاظ میشود تا پنلها کاملاً شاقول نصب شوند.
شبیهسازی نقشه تولید: ابعاد به نرمافزارهای مهندسی وارد شده تا عرض هر لنگه، فاصله همپوشانی و نقاط قرارگیری چرخها به دقت تعیین شود.
عملیات تولید و عملیات حرارتی: شیشهها با دستگاههای تماماتوماتیک CNC برش خورده، لبههای آنها دیاموند (صیقلی) میشوند، سوراخهای مربوط به دستگیرهها تعبیه گشته و شیشهها وارد کوره سکوریت میشوند.
تراز کردن و مهار ریلهای بالا و پایین: ریلها با استفاده از ترازهای لیزری و به کمک پیچها و رولپلاکهای فولادی پروانهای روی سقف و لبه نرده محکم میشوند. در ریل پایینی، شیارهای آبچکان برای هدایت قطرات باران به بیرون سوراخکاری میشوند.
جایگذاری پنلها و سوار کردن غلطکها: هر لنگه شیشه همراه با پروفیلهای درپوش و چرخهای بلبرینگی به آرامی درون شیارهای ریل جااندازی میشود.
رگلاژ، آببندی و هوابندی نهایی: تکتک لنگهها با آچارهای آلن مخصوص تراز میشوند تا درز میان آنها یکنواخت باشد. درزگیرهای پلیکربنات یا آلومینیومی میان شیشهها تعبیه شده و حاشیه بین ریل و دیوارهای پیرامونی با چسبهای پلیاورتان و سیلیکون ماستیک خنثی ضد قارچ و آببند پر میشود.
نگهداری و افزایش طول عمر شیشه جمع شونده
برای حفظ راندمان اولیه و حرکت روان پنلهای شیشه جمع شونده در گذر سالها، رعایت نکات ساده نگهداری زیر پیشنهاد میشود تا سیستم شیشه جمع شونده همواره مانند روز اول کار کند:
پاکسازی منظم شیار ریل پایین
با توجه به قرارگیری ریل تحتانی در معرض هوا، خاک، گردوغبار و شاخوبرگ ریز ممکن است داخل شیار تجمع کنند. سالی یک الی دو بار با استفاده از نازل باریک جاروبرقی و یک دستمال نمدار، مسیر حرکت چرخها را تمیز کنید.
پرهیز جدی از گریس و روغنهای خودرویی
هرگز برای روان کردن چرخها از گریس، روغن موتور یا روغن چرخ خیاطی استفاده نکنید؛ زیرا این مواد چسبناک بوده و مانند آهنربا گردوخاک و پرز را جذب کرده و لجن غلیظی میسازند که حرکت چرخ را متوقف میکند. بهترین ماده برای روانکاری سالانه، اسپریهای سیلیکون خشک (Dry Silicone) یا اسپری روانکننده بدون بو است.
بررسی دورهای سلامت درزگیرها
اگر در منطقهای با تابش فرابنفش بسیار تند آفتاب زندگی میکنید، درزگیرهای پلیکربنات را هر چند سال یکبار بررسی نمایید و در صورت مات یا سست شدن، با هزینهای ناچیز آنها را تعویض کنید تا آببندی اولیه مجدداً حاصل شود.
بستن قفلهای مهارکننده در بادهای سهمگین
در شرایط طوفانی شدید، در صورتی که پنلها را به صورت باز در گوشهای جمع کردهاید، حتماً از بسته بودن کمربند یا چفت مهار پنلها به دیوار اطمینان حاصل کنید تا لنگهها با یکدیگر برخورد نکنند.
جمعبندی
خرید و اجرای یک سیستم شیشه جمع شونده استاندارد، بیش از آنکه صرفاً یک تصمیم زیباییشناختی برای ساختمان باشد، نوعی سرمایهگذاری هوشمندانه بر روی ارزش مادی ملک، ارتقای ایمنی جانی خانواده و افزودن متراژی کاربردی به محیط زندگی به شمار میرود. شفافیت دید، آزادی در باز و بسته کردن دلخواه فضا در انواع شیشه تاشو، نظافت بیدردسر از داخل منزل و محافظت کامل در برابر باد، باران و گردوغبار شهری، این محصول را به انتخابی پیشرو در ساختوساز مدرن تبدیل کرده است. دستیابی به حرکتی بیصدا، تراز دقیق و ایزولاسیون کامل در سازههای شیشه جمع شونده نیازمند تخصص فنی، بهرهگیری از پروفیلهای باکیفیت و مهارت تیمی در مرحله اجرا است؛ استانداردهایی که شرکت مهندسی پیراژ پویا با دههها تجربه مستمر در حوزه طراحی و اجرای شیشههای مدرن ساختمانی، شیشههای ریلی بالکنی، سقفهای شیشهای و پارتیشنهای متحرک، با تکیه بر بهترین متریال و خدمات تضمینشده در اختیار معماران و سازندگان قرار میدهد.